Hemen hemen bütün toplumlarda degisik derecelerde sosyolojik öneme sahip olan kizlik zarinin tibbi adi Hymen (himen)'dir. Hymen ayni zamanda Yunan ve Roma mitolojisinde Baccus (Dionysus) ve Venüs'ün (Afrodit) oglu olan ve elinde bir mesale tutan evlilik ve dügün tanrisinin adidir. Gerdek gecesi bu Tanri'ya adandigindan kizlik zari da ayni isimle anilmaktadir. Mitolojik bireylerin yanisira 19. yüzyilda yasamis bir besteci olan Frederic Hymen Cowen'de talihsiz bir seçimle bu kelimeyi yasami boyunca isim olarak tasimistir. Kizlik zarinin fizyolojik amaci ve görevi kadin vücudunun bugüne kadar açiklanamamis pekçok sirrindan birisidir. Spesifik bir görevi yokmus gibi görünmesine ragmen özellikle embryonik dönemde mikroorganizma ve yabanci cisimlerin vajina içine girisini önledigi düsünülmektedir. Tibbi açidan bakildiginda ise özellikle gelismis toplumlarda en sik cinsel siddete ve istismara maruz kalan çocuklarin taninmasinda incelenmektedir. Insanoglunun tarihsel gelisimi süresince pekçok toplum hymeni safligin ve el egmemisligin yani bekaretin sembolü olarak görmüstür. Bu inanisin yansimalari hala daha özellikle bizim toplumumuz gibi gelismekte olan toplumlarda siklikla yasanmaktadir. Günümüzde kizlik zarinin anatomik ya da fizyolojik degil sosyolojik bir fonksiyonu vardir. Anatomi Kizlik zari belirli bir yapida degildir. Anatomik olarak vajinayi olusturan ve mukoza adi verilen dokunun vajina girisini olusturan doku kivrimidir. Yani kizlik zari vajina içinde degil vajinanin hemen girisinde dudaklarin yaklasik 1-1.5 santimetre içindedir ve küçük dudaklara baglidir.Dis genital olusumlardan birisi olarak kabul edilir.Disariya bakan ön yüzü deriye, vajina içine bakan arka yüzü ise mukozaya benzer. Kiz çocuklarin hemen hepsine bulunan hymen çok nadir olarak dogustan hiç bulunmayabilir. Çocukluk çaginda daha sert olan doku ergenlikle birlikte östrojen hormonunun salinmasina bagli olarak degisime ugrar ve esneklik kazanir. Kizlik zari vajina girisini tamamen kapatmaz, ortasinda adet kaninin ve vajinal salgilarin disriya akmasini saglayan bir delik bulunur. Bu deligin sekli ve yapisi hymen türlerinin belirlenmesinde kullanilir. Kizlik zarinin sekli, kalinligi ve elastikiyeti kisiler arasinda büyük farkliliklar gösterir. Kizlik zarinin türleri Annüler Hymen En sik görülen hymen seklidir. Burada kizlik zari halka seklinde vajna girisini kaplamaktadir. Ortasinda yine halka seklinde bir delik bulunur. Karadeniz ve arkadaslari yaptiklari arastirmada kadinlarin %94.7'sinde kizlik zarinin annüler oldugunu göstermislerdir. Yurtdisinda yapilan çalismlarda ise annüler kizlik zarinin kadinlarin %60-95'inde bulundugu saptanmistir. Kresentrik Hymen Yarimay sekinde olan kizlik zaridir. Genelde klitorise yakin kisimlarda zar daha incedir yada hiç yoktur. Arka kisimda ise daha beligindir. Görülme sikligi %3.5 ile %20 arasinda degismektedir. Bu tür zarlar genelde iliski sirasinda yirtilmaz. Septali Hymen Bu hymen türünde ortadaki deligin ortasinda bir köprü gibi görünen doku parçasi vardir. Kadinlarin %1.5-5'inde hymen bu yapidadir. Kribriform Hymen Hymenin ortasinda tek degil birden fazla delik vardir. Bu görüntü dantele benzer. Görülme sikligi %1'den daha azdir. Imperfore hymen Bu zar türünde vajina girisi tamamen kapalidir ve hymenin ortasinda delik yoktur. Bu zar türüne sahip kizlar hiç adet kanamasi görmezler. Normal sekilde gerçeklesen kanama vücut disina atilamaz ve hymen arkasinda vajina içinde birikir. Oldukça agrili bir durumdur ve hymenin doktor tarafindan cerrahi bir islemle açilmasi gerekir. Mikroperfore hymen Hymen ortasindaki delik çok küçüktür. Adet kanamasi olur ancak oldukça agrilidir. Bir kisim hastada cerrahi müdahale ile açilmasi gerekir. Multipar hymen Dogum yapmis kadinlarda kizlik zarindan geri kalan kisimlar karünkül olarak adlandirilir. Sekil disinda kizlik zarlari deligin ve serbest kenarin karakteri, zarin kalinligi ve mukavemetine göre de siniflandirlabilir. Dogustan açikligi olmayan imperfore bir hymen ve arkasinda birikmis olan kan Kizlik zari genelde ilk iliski ya da yabanci bir cisim girisi ile yirtilir. Ilk cinsel iliski esnasinda hymen ortasindaki delik penis çapindan küçük oldugu için halka seklindeki zar birkaç yerden yirtilir ve az miktarda kanama meydana gelir. Bu yirtiklar birkaç gün içinde nedbelesir ve bir daha kanama olmaz. Çok nadiren ilk iliskiyi takip eden bir kaç iliski sirasinda da kanama görülebilir. Bazen bir iliski olmasa da kizlik zarinin serbest kenari düz olmaz ve çentikler bulunur. Kadinlarin yaklasik %20'sinde bu tür çentikler bulunur. Ilk iliskide kizlik zari mutlaka bozulur mu ? Hayir. Kizlik zarinin özgün yapisi bazi kadinlarda penis girisine müsade eder ve çok defa iliskide bulunsa bile zarda yirtik meydana gelmez. Bu tür zarlara duhule müsait ya da iliskiye müsait zar adi verilir. Halk arasinda ise elastik zar olarak adlandirilir. Kadinlarin %26-41'inde zar duhüle müsaittir ve ilk iliskide kanama olmaz. Kizlik zarinin bozulmasi agriya neden olur mu ? Bazi kadinlarda ilk iliski sirasinda ciddi miktarda bir agri olabilir. Ancak genelde herhengi bir rahatsizlik olmaz. Burada erkegin davranisi ve yaklasimi son derece önemlidir. Ilk iliski ister istemez her kadinda endise ve korkuya neden olur. Erkegin yavas ve yumusak davranisi olayin agrisiz olmasini kolaylastirir. Kanamanin miktari ne kadardir ? Kanamanin miktari genelde çok azdir ve kisa sürede kendiligine durur. Çok nadiren hymen arkasindan bir damar açiga çikar ve kanama durmaz. Bu gibi durumlarda cerrahi müdahale ile dikis atilmsi gerekebilir. Bazi durumlarda ise vajina girisinde va hatta içinde yirtiklar meydana gelebilir, siddetli ve durmayan bir kanama görülebilir. Bu gibi durumlarda cerrahi müdahale ile dikis atilmasi gereklidir. Atilan bu dikis kizlik zarini onarmaz. Kizlik zari bozuldugunda mutlaka kanama olur mu? Hayir. Bazi durumlarda zarda yirtik meydana gelmesine ragmen kanama olmayabilir. Kanama olmasi kizlik zarinin bozuldugunu mu gösterir? Hayir. Bazi durumlarda kizlik zari bozulmaz ancak dis kisimlarda yirtik ya da siyrik olabilir ve buralardan kanamalar görülebilir. Kizlik zari iliski disinda baska bir yolla bozulabilir mi? Kizlik zari genelde vajina içine giren ve genisligi hymen ortasindaki halkadan daha büyük olan cisimler ile bozulur. Ancak bazen ata ya da bisiklete binme, bacaklari çok açmayi gerektiren bale gibi aktiviteler ya da kaza ve travma sonrasinda da bozulabilir ya da zedelenebilir. Mastürbasyon kizlik zarina zarar verir mi ? Hayir. Vajina içine birsey sokmaya tesebbüs edilmedigi taktirde mastürbasyon ile kizlik bozulmaz. Kizlik zari kendi kendine iyilesir mi? Hayir. Bir kez zedelenen kizlik zari daha sonra hiç iliski olmasa bile kendi kendini onarmaz. Kizlik zarinin ne zaman bozuldugu anlasilabilir mi ? Hayir. Eger aradan 7-8 günden fazla zaman geçmisse anlasilamaz. Kizlik zari bozulmadan hamile kalinabilir mi ? Evet. Kizlik zari gebelige karsi koruma saglamaz. Kizlik zari saglamken (elastik ya da disari bosalma) spermler içeri girebilir ve dis gebelik de dahil olmak üzere hamilelik olusabilir. Kizlik zari bozulmadan muayene ya da kürtaj yapilabilir mi? Evet. Zar yapisi uygun olan kisilerde hymen yapisina zarar vermeden spekulum incelemesi hatta kürtaj dahi yapilabilir. Öte yandan akinti sorunu olan hemen hemen tüm bakire genç kizlarda ve kiz çocuklarinda vajinal kültür alinabilir. Kizlik zarinin bozuldugu nasil anlasilir ? Bu ancak muayene ile anlasilir. Muayene son derece kisa ve agrisiz bir islemdir. Doktorunuz gazli bez ile büyük dudaklari ayirarak kizlik zarini gözler. Kendi kendine kizlik muayenesi olmaz. Ayna ile hymeni görebilirsiniz ancak bunu yorumlamak deneyim gerektirir. Bazi durumlarda jinekolog bile buna karar veremeyebilir ve kolposkopik incelemeye gereksinim duyabilir. Özellikle dogal çentik bulunan hymen varliginda karar vermek güç olabilir. Kanama öyküsü vb. ile kizlik zarinin bozulup bozulmadigi anlasilamaz. Kizlik zari tamir edilebilir mi? Evet. Kizlik zari tamir edilebilir ve bu isleme himenoplasti (hymenoplasty) ya da hymenorraphy adi verilir. Bunun için ne zaman ya da kaç defa iliski oldugu önemli degildir. Dogum yapmis kadinlarda bile kizlik zari tamir edilebilir. Kizlik zarinin tamir edildigi ancak jinekolog ya da adli tabip tarafindan anlasilabilir. Ancak kizlik zari tamirinde kanama olmasi %100 garanti edilemez. Gerçekte bozulmus olan zarin tamamen tamir edilmesi ve eski haline getirilmesi olanaksizdir.Son derece ince yapida olan bu doku genelde dikis tutmaz. Ortamda bulunan fazla sayidaki mikroorganizma nedeni ile yara yeri kolayca enfekte olabilir. Buna karsilik vajina duvarindan alinan parçalar ile yeni bir hymen yapilabilir. Bu durumun hukuksal ve ahlaki boyutu tartismali olmakla beraber bizim toplumumuz gibi bekaret nedeni ile cinayetlerin bile yaygin olarak görüldügü toplumlarda zaman zaman hayat kurtarici olabilmektedir. Kizlik zari tamiri ile ilgili olarak tüm dünyada tartismalar sürmektedir. Ancak bu yapay bekaretin ne kadar gerekli oldugu konusunda fikir birligi yoktur. Özellikle batili yazarlar bunun son derece gereksiz bir islem oldugunu düsünürken bazilari islemin etik açidan estetik ameliyattan farkli olmadigi fikrindedirler. Açikçasi hymen onarimi talep eden kadinlar buna yasadiklari toplumsal çevreye bagli olarak sosyal statülerini, mutluluklarini hatta yasamlarini devam ettirebilmek için gerek duyduklarini belirtmektedirler. Gerçekten de 1996 yilinda Lancet dergisinde yayinlanan bir makelede kizlik zari tamirinin Misir'da ilk gece cinayetlerini %80 oraninda azalttigi ileri sürülmektedir. Yeniden elde edilen bekaretin bedeli çok da düsük degildir. Berkeley Tip Dergisinde yayinlanan bir arastirmada Misir'da kadinlarin bu islem için 100-600 Amerikan dolari ödedikleri, Türkiye'de ise ücretlerin 140-1500 Amerikan Dolari arasinda degistigi belirtilmektedir. Her doktor bu ameliyati yapabilir mi? Hayir. Pekçok jinekolog bu ameliyati prensip olarak yapmaz. Ancak Amerika Birlesik Devletleri de dahil olmak üzere dünyanin hemen her ülkesinde bu ameliyati yapan doktor ve klinikler mevcuttur. Ameliyat ne zaman yapilmalidir ? Bu yapilacak olan ameliyatin türüne baglidir. Bazi ameliyatlar iliskiden bagimsizken bazi tür dikisler evlenmeden 3 gün önce yapilmalidir. Islem genelde 30 dakika kadar süren, genel ya da lokal anestezi altinda yapilabilen nispeten basit bir operasyondur.